Hiểu sâu hơn về B2B, B2C, O2O: Những mô hình kinh doanh TMĐT phổ biến nhất


mo-hinh-tmdt-b2b

Mô hình kinh doanh TMĐT là cụm từ được nhắc đến với tần suất cao từ ngày TMĐT lên cao trào. Tuy nhiên liệu chúng ta đã hiểu tường tận về những mô hình này? Hãy cùng Ecom tìm hiểu kĩ hơn về 3 mô hình kinh doanh phổ biến nhất: B2B, B2C, O2O nhé.

1. Mô hình kinh doanh B2B

Mô hình kinh doanh B2B (từ viết tắt của cụm từ Business to Business) dùng để chỉ hình thức kinh doanh, buôn bán giữa doanh nghiệp và doanh nghiệp, thông thường là mô hình kinh doanh thương mại điện tử và các giao dịch diễn ra chủ yếu trên các kênh thương mại điện tử hoặc sàn giao dịch điện tử

mo-hinh-tmdt-b2b

4 mô hình kinh doanh B2B thường gặp
Căn cứ theo bản chất và hình thức hoạt động, các doanh nghiệp B2B có thể được chia làm 4 mô hình chính sau đây.

  • Mô hình B2B chủ yếu thiên về bên mua
    Loại hình này thường ít gặp hơn vì chủ yếu nhu cầu hiện tại của các doanh nghiệp đều muốn bán sản phẩm của mình đến với đối tác. Tuy nhiên ở nước ngoài, loại hình kinh doanh B2B mà bên mua làm chủ đạo vẫn hoạt động khá mạnh. Trong mô hình kinh doanh này, đơn vị kinh doanh đóng vai trò chủ đạo, nhập các nguồn hàng cũng như sản phẩm từ các bên thứ ba. Thậm chí một số đơn vị còn có hẳn trang web về các nhu cầu cần mua và các đơn vị bán khác sẽ truy cập vào báo giá cũng như phân phối sản phẩm.
  • Mô hình B2B chủ yếu thiên về bên bán
    Loại hình kinh doanh B2B này thì thường gặp hơn và đang rất phổ biến tại Việt Nam. Trong đó, doanh nghiệp sở hữu một trang web TMĐT và cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho các đơn vị thứ ba như doanh nghiệp bán buôn, bán lẻ hoặc sản xuất… Thông thường mô hình này cung cấp sản phẩm với số lượng lớn.
  • Mô hình B2B dạng trung gian
    Hai doanh nghiệp trao đổi sản phẩm và dịch vụ với nhau qua một sàn giao dịch TMĐT trung gian. Trên các trang này, các bên có nhu cầu bán sẽ gửi sản phẩm lên quảng bá; các doanh nghiệp có nhu cầu mua sẽ xem và đặt hàng trực tiếp dưới sự bảo vệ quyền lợi và tuân thủ theo luật lệ của trang TMĐT trung gian.
  • Loại hình thương mại hợp tác
    Mô hình kinh doanh B2B dạng thương mại hợp tác cũng tương tự như mô hình B2B trung gian nhưng mang tính chất tập trung và thuộc quyền sở hữu của nhiều đơn vị hơn. Mô hình kinh doanh B2B dưới dạng mô hình thương mại hợp tác thường được hiển thị dưới dạng các sàn giao dịch điện tử như:

2. B2C (Business to Customers):
Thương mại điện tử B2C hay là thương mại giữa các công ty và người tiêu dùng, liên quan đến việc khách hàng thu thập thông tin, mua các hàng hoá thực (hữu hình như là sách hoặc sản phẩm tiêu dùng) hoặc sản phẩm thông tin (hoặc hàng hoá về nguyên liệu điện tử hoặc nội dung số hoá, như phần mềm, sách điện tử) và các hàng hoá thông tin, nhận sản phẩm qua mạng điện tử.
mo hinh kinh doanh b2c
Đơn giản hơn chúng ta có thể hiểu: TMĐT B2C là việc một doanh nghiệp dựa trên mạng internet để bán lẻ các hàng hóa dịch vụ do mình tạo ra hoặc do mình phân phối.

Các trang web thành công với hình thức này trên thế giới phải kể đến Amazon.com, Taobao.com, Lazada.

3. O2O

O2O là gì? O2O (Online – To – Offline) là mô hình kinh doanh trong đó công ty sẽ thu hút khách hàng tiềm năng từ các kênh trực tuyến đến cửa hàng thực tế.

Thương mại theo hình thức O2O sẽ xác định khách hàng tại một không gian trực tuyến (thông qua email, quảng cáo trên internet…). Sau đó sử dụng một loạt các công cụ và phương tiện để lôi kéo khách hàng rời khỏi không gian trực tuyến đó, đến với các cửa hàng thực tế (thông qua các giá trị gia tăng cung cấp trên website bán hàng như coupon hay điểm tích lũy… )
mo hinh kinh doanh tmdt o2o
Đặc điểm

Giá trị mang lại: cung cấp dịch vụ gia tăng điểm hoặc giảm giá cho khách hàng tới cửa hàng. Ngoài ra, đem đến cho khách hàng sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian.

Cơ cấu lợi nhuận: lợi nhuận thu được từ lượng khách hàng lớn, tăng lượng khách hàng và cơ hội bán hàng.

Áp dụng

Tại VN, mô hình kinh doanh O2O có nhiều điều kiện để phát triển. Số lượng người sử dụng internet hiện nay lên tới 45 triệu người. Vào ngày 10.11.2014, tại hội thảo với chủ đề “Hành vi người mua sắm trực tuyến”, công cụ tìm kiếm lớn nhất thế giới google đã chính thức công bố khảo sát những thống kê về hành vi mua hàng online của người tiêu dùng Việt. Khảo sát đã chỉ ra một trong những rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến quyết định chi tiền của người tiêu dùng Việt đó là thói quen mua sắm. Họ có tâm lý e ngại về chất lượng hàng hóa vì vậy luôn muốn trực tiếp chạm tay, trải nghiệm về sản phẩm. Ngoài ra ngay cả việc không được “mặc cả” cũng là một trong những nguyên nhân khiến mọi người không hào hứng với việc mua hàng qua

Với những thông tin trên có thể thấy rằng mô hình O2O là hình thức kinh doanh rất phù hợp với người VN khi việc mua sắm được thực hiện bằng cách tìm kiếm thông tin trên internet, có thể tiến hành đặt hàng, thanh toán trước, sau đó khách hàng đến các cửa hàng thực tế để trải nghiệm sản phẩm và mua hàng, như vậy khách hàng sẽ không còn lo ngại về chất lượng hàng hóa.

Kỹ thuật mà các công ty sử dụng mô hình O2O có thể dùng là kỹ thuật “Buy Online Pick – Up In Store”, tức là đặt hàng trực tuyến nhưng nhận hàng tại cửa hàng, hoặc cho phép khách hàng đổi trả sản phẩm đã mua trực tuyến tại các cửa hàng thực tế hoặc với điểm tích lũy có được khi mua hàng trực tuyến khách hàng được tặng phiếu đến các cửa hàng thực tế để mua sắm sản phẩm. Với cách thức tổ chức kinh doanh như vậy, các công ty sẽ vẫn có khách hàng đến các cửa hàng thực tế để xem các sản phẩm họ nhìn thấy và đặt mua trên mạng, như vậy công ty cũng sẽ thu hút được một lượng khách hàng đáng kể đến cửa hàng thực tế lấy sản phẩm nếu tiện đường đi thay vì ngồi chờ đợi nhân viên giao hàng tới.

Tuy nhiên, tại VN, khi thực hiện mô hình O2O cần chú ý đến việc triển khai hình thức thanh toán trực tuyến vì người VN chưa có thói quen sử dụng hình thức này cũng như chưa tin tưởng vào chất lượng sản phẩm, người tiêu dùng không muốn tiến hành thanh toán trước, do đó nên đa dạng hóa hình thức thanh toán, có thể lựa chọn thanh toán trực tuyến hoặc thanh toán tiền mặt khi nhận được sản phẩm.

Bài trước ECOM Talk #2: “DẤN THÂN VÀO NGÀNH THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ - SINH VIÊN CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?"
Bài kế tiếp “Must read”: Quy trình kinh doanh online có những bước nào?