Kinh doanh thương mại điện tử: Làm sao để tồn tại trong “bể lớn”?


Kinh doanh thương mại điện tử
kinh-doanh-thuong-mai-dien-tu

Hiện nay, tại Việt Nam nói riêng hay trên toàn thế giới nói chung, tình hình thị trường kinh doanh thương mại điện tử đang trong giai đoạn vô cùng nóng hỏi và cạnh tranh khốc liệt bởi sự lên ngôi của cách mạng công nghiệp 4.0 đã giúp cho công nghệ – kỹ thuật bước sang một chương hoàn toàn mới, đặc biệt là xu hướng mua hàng qua internet và thanh toán trực tuyến ngày càng phổ biến đối với mọi người. Thương trường vốn luôn khốc liệt và tàn bạo như thế, vậy làm thế nào để nhưng những công ty khởi nghiệp thương mai điện tử có thể sống sót trong “bể lớn” thị trường “béo bở” này với những tiềm năng phát triển mà mọi ông lớn đều muốn nhảy vào và nuốt chửng những con “cá bé”?

1. Tình hình kinh doanh thương mại điện tử ở Việt Nam

Theo số liệu từ Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) đưa ra, năm 2015 tổng doanh thu bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam là 4.07 tỷ USD, tăng 37% so với năm 2017 và dự đoán rằng sẽ đạt 10 tỷ USD vào năm 2020. Mặc dù doanh số bán lẻ năm nay chưa được thống kê chính thức, nhưng các chuyên gia tin rằng năm 2016 sẽ vô cùng thuận lợi để kinh doanh thương mại điện tử bùng nổ.

Kinh doanh thương mại điện tử

Chương trình Ngày hội mua sắm trực tuyến trong năm 2016 sau 2 năm đã gặt hái được khá nhiều thành công về doanh thu. Ban tổ chức cho hay các doanh nghiệp đã cải thiện rõ rệt trong khâu kiểm soát chất lượng sản phẩm, hạn chế khuyến mãi ảo và ngày càng đầu tư và hoàn thiện hơn về dịch vụ giao nhận và chăm sóc khách hàng sau bán.

Thương mại điện tử đang ngày càng trở nên khốc liệt, sức hút từ các nhà đầu tư vào lĩnh vực này tăng đáng kể khi những “ông lớn” đều nhận ra sự tiềm năng của kinh doanh thương mại điện tử Việt Nam.

Thương trường vốn luôn có sự cạnh tranh khốc liệt, không ít những trang thương mại điện tử tại Việt Nam đã chính thức công bố đóng cửa sau một khoảng thời gian hoạt động. Năm 2015, hàng loạt những doanh nghiệp TMĐT có tên tuổi như Beyeu.vn, Deca.vn, Cucre.vn… chia tay thị trường vì không thể chịu nổi áp lực cạnh tranh, chưa kể đến những doanh nghiệp nhỏ thì chưa ai hay biết.

Tháng 8/2016, Lingo.vn từng nổi đình đám một thời cũng đã tạm biệt thị trường thương mại điện tử với khoản lỗ 150 tỷ đồng. Bên cạnh đó, không ít những trang thương mại điện tử nước ngoài đầu tư cũng phải bị nhượng lại do thua lỗ. Rocket Internet – chủ sở hữu Zalora Việt Nam đã quyết định bán lại cho Central Group (Thái Lan) vào tháng 4/2016, Lazada cũng chịu chung số phận khi phải bán cổ phần lớn cho gã khổng lồ Alibaba của Trung Quốc với giá 1 tỷ USD.

Kinh doanh thương mại điện tử
Tình hình kinh doanh thương mại điện tử Việt Nam với các nước trong khu vực

Nguyên nhân chính khiến các website thương mại điện tử bị “chết đuối” khi tham gia vào thị trường là do chiến lược đánh nhanh thắng nhanh. Khi mới thâm nhập vào thị trường, các doanh nghiệp đều ồ ạt thực hiện các chiến dịch khuyến mại, giảm giá để nhanh chóng thu hút khách hàng. Trong một thời gian ngắn, khách hàng nhanh chóng bị thu hút bởi những chương trình khuyến mại. Tuy nhiên, nếu không có tiềm lực tài chính bền vững, rót vốn thường xuyên thì “ra đi” là chuyện dễ hiểu. Nhiều doanh nghiệp qua thời kỳ đầu với doanh số khủng rơi vào trạng thái thiếu hụt vốn, đành ngậm ngùi rời bỏ cuộc chơi.

Hiện nay, các doanh nghiệp thương mại điện tử đang gặp rất nhiều khó khăn, trong đó chất lượng sản phẩmkhâu vận chuyển hàng là 2 vấn đề đáng quan ngại nhất. Theo nghiên cứu tình hình ứng dụng thương mại điện tử và Công nghệ thông tin, 73% trong tổng số 967 người tham gia khảo sát cho biết điều khiến họ cảm thấy lo lắng khi tham gia mua sắm trực tuyến là sản phẩm kém chất lượng và không giống so với quảng cáo.

Kinh doanh thương mại điện tử

Bên cạnh đó, tình trạng chuyển phát chậm, thiếu chuyên nghiệp, chi phí cao cũng là rào cản lớn với người dùng và cả các website thương mại điện tử. Trong báo cáo này, 45% khách hàng thương mại điện tử phàn nàn về chi phí vận chuyển. Đối với doanh nghiệp, chi phí vận chuyển ảnh hưởng lớn đến sức cạnh tranh, dự kiến mỗi trang thương mại điện tử sẽ tốn 10 – 20% doanh thu cho các dịch vụ vận chuyển, đóng gói, thu tiền và chăm sóc khách hàng.

2. Kinh nghiệm kinh doanh thương mại điện tử hiệu quả

Vậy làm thế nào để tồn tại trong thị trường thương mại điện tử vốn đã cạnh tranh nay lại càng trở nên khốc liệt như vậy? Cùng nhìn vào các sàn giao dịch thương mại điện tử hiện nay, có thể thấy các website đều tương đồng về mặt danh mục sản phẩm, nhà cung cấp… Vậy điểm khác biệt dẫn đến thành công ở đây là gì?

Thứ nhất: Vốn

Vốn là điều kiện tiên quyết đối với bất cứ một doanh nghiệp thương mại điện tử nào muốn tham gia và tồn tại ở thị trường này. Đối với những doanh nghiệp startup thương mại điện tử, vốn có thể nhỏ, tuy nhiên để có thể tồn tại và duy trì thì cần phải được rót vốn đều và có sự tính toán kỹ lưỡng. Rất nhiều bài học từ những ông lớn kể trên do tình trạng thiếu hụt vốn đã không thể tồn tại. Vì vậy, trước khi đặt chân vào vùng đất màu mở và béo bở này, hãy đảm bảo rằng mình đủ nguồn lực và khả năng kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư, đặc biệt là ngoài nước.

Thứ hai: Mô hình kinh doanh thương mại điện tử

Các trang web thương mại điện tử có thể sử dụng nhiều mô hình kinh doanh thương mại điện tử cùng một lúc, tuy nhiên trong số đó sẽ chỉ có một mô hình kinh doanh duy nhất đem lại nguồn doanh thu và lợi nhuận chính. Vì vậy, việc tập trung vào mô hình kinh doanh phù hợp với doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kĩ hơn ở phần 3 dưới đây.

Thứ ba: Chất lượng sản phẩm và dịch vụ chăm sóc khách hàng

Để tồn tại và phát triển bền vững, các doanh nghiệp thương mại điện tử cần phải đặt ra một chiếc lược kinh doanh thương mại điện tử cụ thể và rõ ràng, sử dụng nguồn lực hiệu quả và hợp lý. Đặc biệt, trong khâu kiểm soát chất lượng sản phẩm và dịch vụ sau bán. Đó sẽ là hai yếu tố chủ chốt tạo nên sự khác biệt so với đối thủ.

Tuy nhiên, làm thế nào để xây dựng kế hoạch kinh doanh thương mại điện tử hiệu quả và triệt để lại là vấn đề cần quan tâm. Không phải bất kì doanh nghiệp nào cũng có thể lập kế hoạch kinh doanh thương mại điện tử phù hợp với thị trường mục tiêu.

Một dẫn chứng cho sự thành công của việc lựa chọn chiếc lược kinh doanh phù hợp, cụ thể là việc tập trung vào thị trường ngách của thương mại điện tử là Tiki. Gia nhập thị trường từ năm 2010 và chỉ tập trung vào sản phẩm là sách, Tiki đã nhanh chóng xây dựng được chính sách kiểm soát chất lượng sản phẩm và dịch vụ khách hàng, trong đó có giao hàng và chăm sóc sau mua. Theo thống kê, tháng 6/2016 của Tiki, 60% khách hàng mua hàng đã trở thành khách hàng trung thành của Tiki và đóng góp vào 2/3 doanh thu.

3. Các mô hình kinh doanh thương mại điện tử

Nhìn chung, các mô hình kinh doanh trong thương mại điện tử được phân chia thành nhiều mô hình, dựa vào các đối tượng tham gia chính gồm Chính phủ (G – Government) , Doanh nghiệp (B – Business), Khách hàng (C – Consumer) nếu kết hợp đôi một 3 đối tượng này ta được 9 mô hình kinh doanh thương mại điện tử là:

  1. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử G2G
  2. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử G2B
  3. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử G2C
  4. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử B2B
  5. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử B2C
  6. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử B2G
  7. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử C2C
  8. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử C2B
  9. Mô hình kinh doanh thương mại điện tử C2G

Kinh doanh thương mại điện tử

Tìm hiểu thêm về cụ thể hơn và các ứng dụng của các mô hình thương mại điện tử trong bài viết dưới đây:

==>5 mô hình kinh doanh thương mại điện tử cơ bản

 Ecom – FTU

Bài trước Chuyện ít biết về ông chủ Oppo, Vivo tại Trung Quốc
Bài kế tiếp Ứng Dụng Thương Mại Điện Tử Sẽ Thay Đổi Doanh Thu Bán Hàng Như Thế Nào?